Ирэх онд ЗГ-аас танилцуулсан 14 мега төслөөс Газрын тос боловсруулах үйлдвэр, Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцыг барихад ₮307.1 тэрбумын гадаадын санхүүжилт улсын төсөвт тусгагджээ. Үлдсэн төслүүдийг ЗГ-аас ач холбогдлоор эрэмбэлээд цааш урагшлуулахаар харж буй. Гэхдээ олон улсад мега төслүүдийн 99.5% нь бүтэлгүйтдэг гээд байгаа.
💔 Бүтэлгүйтэл 99.5%
2023 онд хэвлэгдсэн Дан Гарднерын “How Big Things Get Done” номд урьд өмнө нь дэлхийн улс, орнуудад хэрэгжсэн 16 мянган мега төслийг судалснаас 99.5% нь хугацаандаа амжаагүй, төсөв хэтэрсэн, хүлээлтэд хүрээгүй гэх мэт шалтгаанаар бүтэлгүйтжээ. Мега төслүүд амжилттай хэрэгжихэд ухаалаг төлөвлөлт, хүчирхэг манлайлал, цогцоор нь ойлгох ус агаар шиг хэрэгтэй гэнэ.
🔎 Судлах кейс: Томоохон жишээнүүд гэвэл төсвөөсөө 1,400% хэтэрсэн Сиднейн дуурийн театр, $100 тэрбумын төсөвтэй 2008 эхэлж өнөөдрийг хүртэл дуусаагүй Калифорнийн хурдны замын төслүүд аж.
🇲🇳 Дөнгөн данган 14 төсөл
Нийтдээ ₮42.3 их наядын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай 14 мега төслийн 5 нь хэрэгжиж эхэлсэн, 5 нь бэлтгэл ажил шатанд, үлдсэн 4 дээр нэмэлт судалгааны шатандаа явж байна. Хамгийн урагштай нь хил дамнасан холболтын төмөр зам, ачаа тээврийн шилжүүлэн ачих терминалын төсөл ба ₮1.6 их наядын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай аж. За тэгээд эхнээсээ бүтэл нь бөгсөөрөө эргэсэн төслүүд ч бий.
🛢️ Баригддаггүй үйлдвэр: 9 дахь жилийнхээ нүүрийг үзэж буй $1.7 тэрбумын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай Газрын тос боловсруулах үйлдвэр 2028 онд дуусахаар хүлээгдэж байгаа ч одоо дөнгөж 29%-ийн гүйцэтгэлтэй явж байна. Тус үйлдвэрийг хүлээж 9 жилийн хугацаанд гадаадаас $13.4 тэрбумын нефтийн бүтээгдэхүүн импортоор авсан гэхээр тун харамсалтайяа…
Эцэст нь… Гадаадад том төслүүдээ хэрэгжүүлж үзээд бүтэл, бүтэлгүйтлийг олж мэддэг бол Монголд бол болсон болоогүй мега төслүүд ганган тууз хайчлаад л бүтэлгүйтэх нь олон боллоо. Ер нь яг ямар төсөлд мега гэдэг титэм зүүлгээд байгаа нь ч ойлгомжгүй байна даа.
7000-0501
