Ирэх Даваа гарагт УИХ-ын намрын чуулган нээлтээ хийж, ирэх оны төсвийн төслийг хэлэлцэх ажилдаа орно. Түүнээс өмнө ЗГ ямаршуу төсөв өргөн барьсныг нарийвчлан харцгаая.
🧮 Орон нутгийн төсөв 2026
Ирэх онд улсын төсвөөс 14 аймагт нийт ₮297 тэрбумын санхүүгийн дэмжлэг буюу төсвийн алдагдлыг нь нөхөх зорилгоор татаас олгохоор тусгасан байна. Энэ нь 2025 оныхоос 1.7 дахин бага дүн. Хамгийн өндөр татаастай аймгуудад Хөвсгөл ₮40.7 тэрбум, Завхан ₮39.3 тэрбум, Увс ₮37.8 тэрбум гэхчлэн тэргүүлж буй. Сонирхолтой нь ирэх оны төсвийн төслийг оролцуулаад орон нутагт олгосон төсвийн татаасыг сүүлийн 10 жилээр харахад Хөвсгөл аймаг 6-д нь толгой цохиж байжээ.
😮💨 Санхүүгийн дэмжлэг олгож буй 14 аймаг гэдгийг татаасгүй л бол төсөв нь хэцүүхэн аймгууд гэхэд буруудахгүй. Сүүлийн 10 жилд төсвөөс орон нутагт олгох татаас 2.4 дахин өссөн хэдий ч төсөв нь ашигтай гардаг аймаг гарын 5 хуруунаас ч бага.
😲 Онцлог: Орхон аймгийн тухайд 1990 оноос хойш ердөө 3 удаа төсвөөс дэмжлэг авсан түүхтэй цор ганц аймаг. Өрсөлдөх чадвараараа ч тэргүүнд явдаг аймаг даа. Араас нь Өмнөговь аймаг 2006 оноос эхлэн төсвийн дэмжлэг авахаа больж байв.
🆙 Хөгжлийн санд 1.5 дахин их
Харин нөгөө талд 21 аймаг болон Улаанбаатар хотын хөгжлийн санд ₮440.9 тэрбумыг хуваарилахаар тусгаад буй. Үүгээр бол Өмнөговь болон Улаанбаатар хотод тус тус ₮42.6 тэрбум, Дорноговьд ₮34.9 тэрбум, Орхонд ₮30.6 тэрбум гэх байдлаар хуваарилаахаар байгаа. Орон нутгийн хөгжлийн сан бол орон нутгийн иргэдийн оролцоотойгоор төсөл, хөтөлбөр сонгож санхүүжүүлдэг тусгай зориулалтын сан.
🤞 Аймгуудын төсөвт үзүүлэх нөлөө
Эргээгээд орон нутгаас гэх том нэршил дор 8 аймгаас ₮1.4 их наядыг улсын төсөв төвлөрүүлэхээр тооцоолжээ. Энэ 8 аймаг дундаас Өмнөговь аймаг ₮1.1 их наяд буюу нийт дүнгийн 79%-ийг бүрдүүлэх даалгавартай.
Эцэст нь… Уул уурхай түшиглэсэн, хил орчмын цөөн хэдэн аймгууд бусдаасаа үсрэнгүй хөгжилтэй, төсвөөс хараат бус бие даах чадвартай явж байна. Харамсалтай нь татаас нь нэмэгдээд ч бахь байдгаараа байгаа аймгууд тэднээс илүү олон юм даа.