Миний Монголын эх орон мега төслийн орон болсон билээ. Ер нь энэ бүх төсөл, төсвийн хөрөнгө оруулалтууд хэзээ хэрэгжээд, хэр үр дүн гаргав?
📌 Судалгаа: Нээлттэй нийгэм форумаас сонгуулийн болон сонгуулийн бус жилүүд дэх хөрөнгө оруулалтын төслүүдийн төлөвлөлтөд судалгаа хийжээ.
💦 Татварын дусал төсвийн гол руу
Бидний төлж байгаа татвараас төсөв бүрдэж үүнийг янз бүрийн зардал, хөрөнгө оруулалтад хуваарилж байгаа. Жилээс жилд татварын дусал томорч төсвийн голын урсгал ширүүсэж байгаа ч зөв голдирлоороо урсах нь ховор. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улс 2012-2024 онуудад төсвийн санхүүжилтээр нийт 6,437 төсөлд шинээр хөрөнгө оруулсан. Гэвч эдгээрийн 1,969 төсөл буюу 30.6% нь санхүүжилтийн шаардлага хангаагүй аж.
🚦 Авто зам = Жил бүр ₮146.3 тэрбум: Төсвөөс авто зам, барилга, шугам сүлжээ зэрэг хэдхэн төрлийн төсөлд л хөрөнгө оруулдаг. Эндээс авто замын санхүүжилт хамгийн их буюу жилд дунджаар ₮146.3 тэрбумыг зарцуулдаг нь сургууль, цэцэрлэгийн барилгад зарцуулсан дүнгээс 14 дахин өндөр аж. Өнгөрсөн 7 хоногт ч ₮1.9 их наядын төсөвт Туулын хурдны замын тендер нээгдлээ.
⁉️ 4 жилдээ 1 том
2012, 2020, 2024 оны сонгуулийн жилүүдэд шинээр хэрэгжих хөрөнгө оруулалтын төслийн тоо, нийт төсөвт өртөг нэмэгдсээр ирсэн. Өнгөрсөн жилийн хувьд л гэхэд төсвөөс санхүүжих төслүүдийн хөрөнгө оруулалт рекорд тогтоож, нийт хэрэгжүүлэх төслийн тоо нь жилийн өмнөхөөсөө огцом өссөн байгаа юм.
⚠️ Сул тал: Сонгуулийн жилүүдэд төсвөөс санхүүжилт авах төслүүдийн тоог огцом нэмэгдүүлэх нь төсвийг алдагдалд хөтлөх, тодотгох нөхцөл рүү түлхэж байна. Энэ ч утгаараа 2012 оноос хойших 12 жилд “14 удаа” төсвийг тодотгосон. Ийм нөхцөл байдал биднийг тогтворгүй, тооцоололгүй улс гэдгийг бэлхнээ харуулж байгаа юм шүү дээ.
Эцэст нь… Энэ жилийн хувьд бүр ч онцгой. 14 мега төсөл хэрэгжүүлнэ, нийслэлд хэд хэдэн дэд төв, авто зам, шугам сүлжээ, эрчим хүчний шинэчлэлүүд яригдаж байна. Төсөл хөтөлбөрүүдийг зөв оновчтой хэрэгжүүлэх нь хөгжилд хөтлөх ч улс төрийн попролгүй, үр дүнтэй, тооцоололтой байх нь чухал байна.