Сүүлийн жилүүдэд төмөр замын төслүүд эрчээ авч эхэлсэн. Эдгээрт зарцуулагдаж байгаа дүн ч нэлээд тэлжээ.
🚂 1 төсөл = ₮2 их наяд
Сүүлийн 6 жилд Монголын төмөр замын салбарт том үсрэлт хийгдэж, сүлжээний хэмжээ бараг 2 дахин нэмэгдлээ. Гэвч нийтдээ ₮10 их наядыг давах өртөгтэй энэ бүтээн байгуулалт зөвхөн төсвийн хөрөнгөөр бус, ирээдүйн орлогоо барьцаалсан оффтэйк гэрээ, бонд, хувийн хэвшлийн оролцоотойгоор боссон. Бондын өрийн дарамтаас гадна,
📌 Оффтэйк гэрээний нөлөө: Нүүрсээр төлбөрөө хийх нөхцөлтэй гэрээнүүд нь бэлэн мөнгөний урсгалыг бууруулсан нь төмөр замыг хямд биш, харин ирээдүйн борлуулалтын орлогоо барьцаалсан "өндөр өртөгтэй" бүтээн байгуулалт болгож буй.
❤️🩹 "Үнэ" ба "Үнэ цэн"
Олон нийт төмөр замын 1 км-ийн өртөг яагаад $1 саяас $4 сая хүртэл хэлбэлзэж байгааг гайхаж буй. Үүнд хэд хэдэн шалтгаан бий. Эхнийх нь мэдээж дэд бүтэц. Зөвхөн зам төдийгүй, дохиолол холбоо, эрчим хүч, ажилчдын хотхон, өртөө зөрлөгүүд өртгийг нэмдэг.
㊙ Гэрээний нууцлал: "Нууц" гэрээнүүд нь өрсөлдөөнт тендерийг үгүйсгэж, гүйцэтгэгч компаниуд үнээ тогтоох боломжийг олгосон байх магадлалтайг нүүрсний сонсгол ил болгосон. Мөн хилийн холболтын цэгийг тохироогүй байж замаа барьж эхэлсэн нь эдийн засгийн эргэлтийг удаашруулж, цаг хугацааны зардлыг өсгөсөн.
🔑 Гэхдээ нөлөө бий
Мэдээж төмөр замын бүтээн байгуулалт урагшилснаар илүү хямдаар илүү их нүүрс тээвэрлэх боломж үүссэн. Өнгөрсөн онд Тавантолгой–Гашуунсухайт, Тавантолгой–Зүүнбаян чиглэлээр 8.7 сая тн ачаа тээвэрлэсний 40%-ийг ердөө 5 сарын дотор тээвэрлэсэн. Мөн урт хугацаандаа нүүрсний экспортын зардал 2-3 дахин буурахаар байгаа.
Эцэст нь… Өндөр өртөгтэй төмөр замын мега төслүүд Монголын эдийн засгийн цусны эргэлтийг сайжруулах том мэс засал байхын хувьд байсан. Гэвч энэ мэс засал хэтэрхий үнэтэй, зарим хэсэгтээ бохир багажаар хийгдсэн гэх хардлага байсаар байна. Одоо хамгийн чухал нь эдгээр замуудыг эдийн засгийн бодит эргэлтэд хурдан оруулах, хилийн холболтуудыг эцэслэх л байна даа.
7000-0501
