Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн барих гэж буй. Энэ удаад уг хуулийн 50%-д өөрчлөлт оруулах аж. Харин нөхцөл байдал ямар байна вэ?
📝 Доошоо орохгүй шүү хө
Өөрчлөлтийн хүрээнд хуулийн үндсэн санаа үлдэх бөгөөд өөрчилж байгаа зорилго нь одоо байгаагаасаа доош орохгүй байх юм гэнэ. Сүүлийн 10 жилийн нийт ₮99.38 их наядын ГХО-ын 80% нь уул уурхайн салбарынх. Тэгвэл ирэх жилүүдэд уул уурхайг илүү секси болгох “амин сүнс” нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн өөрчлөлт байх аж.
📌 Юу өөрчлөх юм? Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг олгох сонголтыг бий болгож, чухал ашигт малтмалын зохицуулалтыг тусгаж, АМНАТ тооцох аргачлалыг шинэчилж, орон нутгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зэрэг өөрчлөлтүүд орох нь.
😬 Одоогийн нөхцөл байдал: Дунд
Хуулийг өөрчилж сайжруулна гээд байгаа салбарын хөрөнгө оруулалтын орчин 2025 оны байдлаар “Дунд” гэсэн үнэлгээ авчээ. Уг үнэлгээг 20 үзүүлэлтэд тулгуурлаж гаргасан бөгөөд салбарын төлөөллүүдийг судалгаанд хамруулж 20 үзүүлэлтийг 0-100 оноогоор үнэлүүлсэн байна. Ингэхэд геологи, хайгуулын ажлын үр дүн, тэдгээрийн үнэмшилтэй байдал хамгийн өндөр буюу 61.2 оноо авсан байгаа юм.
🤧 Харамсалтай: Уг 20 үзүүлэлтэд сайн эсвэл маш сайн гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн үзүүлэлт байхгүй. 20 үзүүлэлтийн 70% нь “Дунд” түвшинд үнэлэгдсэн бол үлдсэн 30% нь “Муу”-гаар үнэлэгдсэн. Улмаар дундаж нь ердөө 53.5 оноонд хүрч.
🤥 Хамгийн хэцүү нь улс төр: Муу доторх хамгийн муу үзүүлэлт нь улс төрийн тогтвортой байдал. Үүний дараагаар уул уурхайн талаарх олон нийтийн хандлага, дэд бүтцийн хөгжил, нутгийн иргэд болон уул уурхайн компаниудын харилцаа гэсэн үзүүлэлтүүд орно.
🅵 Суу, муу: Хамгийн чухал нь өнөө хөрөнгө оруулагчдыг татах буюу эрх ашгийг нь хамгаалсан байдлын үзүүлэлт ч “F” дүн авсан аж.
Эцэст нь… Мэдээж бид уул уурхайн салбараа тултал хөгжүүлж байж дараагийн эдийн засгийн боломжуудыг нээнэ. Үүний хүрээнд АМНАТ-ийн хуулийг шинэчлэх асуудал оновчтой хийгдэх ёстой. Гэхдээ энэ бол салбарын асуудлыг шийдэх ердөө 1 алхам. Цаана нь төр өөрөө тогтвортой байх, хөрөнгө оруулагчдын эрхийг хамгаалах, уялдаа холбоотой, ойлголцож ажиллах гээд шийдэх олон чухал асуудал байна даа.
7000-0501
