Энэ сарын 1-нээс ахмад настны тэтгэврийн хэмжээ ₮80 мянгаар нэмэгдсэн. Гэвч ахмадууд 2026 онд тэтгэврийн доод хэмжээг 50% нэмэгдүүлэхийг шаардаж байгаа аж. Ер нь бидний нөхцөл байдал ямар байгаа вэ?
🤔 Жил бүр өсдөг
Сүүлийн 6 жилд сарын дундаж тэтгэвэр 121.6%, нийт зарцуулалт 207.6% өссөн. Өөрөөр хэлбэл, нэг ахмадын сарын тэтгэвэр жилд дунджаар ₮72 мянгаар өссөн хэрэг. Нөгөө талд ахмадын тэтгэвэр авагчдын тоо ч сүүлийн 6 жилд дунджаар 20 мянгаар нэмэгдсэн байна. Улмаар тэтгэвэрт зарцуулах нийт дүн нэмэгдсээр энэ онд ₮5 их наяд болох нь.
📌 Тэтгэвэр хүрч байгаа юу?
Нэг талдаа ахмадын тэтгэвэр нэмэгдэж байгаа юм шиг хэр нь тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн дүн өссөөр. Бүх төрлийн тэтгэврийн зээлийн нийт үлдэгдэл өнгөрсөн оны III улирлын байдлаар жилийн өмнөхөөсөө 42.2% өсөж ₮2.3 их наядад хүрсэн байна. Үүний дийлэнх хэсгийг ахмадын тэтгэврийн зээл бүрдүүлж буй. Өөрөөр хэлбэл, зээлийн үлдэгдлийн хэмжээ жилээс жилд рекорд тогтоосоор 2025 онд анх удаа 1 биш ₮2 их наядад хүрчхээд байгаа нь энэ.
🔍 Еэвэнгийн нөгөө тал
Нөгөө талд тэтгэврийг нь боломжит хэмжээгээр өсгөчхөж болохгүй юу гэдэг асуудал бий. Энэ утгаараа ахмадууд ч төсөвтөө тодотгол хийж тэтгэврийг минь 50% нэмэгдүүл гэж шаардаж буй. Гэтэл тэтгэврийг ногдуулж буй нийгмийн даатгалын сан нь тогтмол алдагдалтай ажилладаг буюу нэмж зарцуулалт гаргах боломжгүй. Өнгөрсөн оны 11-р сарын байдлаар л гэхэд улсын төсвөөс ₮1.3 их наядыг уг санд хуваарилсан ч ₮747 тэрбумын алдагдал хүлээсэн.
💀 Бүр дор: Тэтгэврийн даатгалын сан бол бүр ₮1.1 их наядын алдагдалтай ажиллаж. Тэгэхээр улсын төсвөөс уг сан руу хуваарилах төсвийг нэмэгдүүлж байж л тэтгэврийг дахин нэмэх боломжтой гэсэн үг.
Эцэст нь… Цаашид ахмад настны тэтгэвэр авагчдын жилийн өсөлт улам бүр нэмэгдэнэ. 2019 онд 14.5 мянгаар нэмэгдсэн бол 2024 онд 31.5 мянгаар нэмэгдсэн байх жишээний. Энэ трэндээр бол 2028 он гэхэд тэтгэвэр авагчдын тоо 500 мянгад хүрнэ. Тэр үед НДС, тэтгэврийн сангийн нөхцөл байдалтай байх вэ? Өнөө реформ хийнэ гэж шуугьж байсан шуум ч дарагдлаа даа.
7000-0501
